Het Hofje van Aerden

Monumenten

45 minuten

  • Leerdoelen
    • Leerlingen weten wat monumenten zijn
    • Leerlingen ontdekken wat er nodig is om monumenten te onderhouden
    • Leerlingen maken kennis met het beroep van monumentenwachter en restaurator.
  • Voorbereiding en benodigdheden

    In het lesmateriaal zit een link naar een filmpje van het Klokhuis, over monumentenrestauratie. Dit filmpje duurt 15 minuten. Je kunt ervoor kiezen om de sketches over te slaan.

     

Hoe was het bezoek?

De vorige les zijn jullie op bezoek geweest bij het Hofje van Aerden.

 

  • Wat vonden jullie van het bezoek? Wat is jullie bijgebleven?
  • Zou je in zo'n hofje willen wonen? Waarom wel/niet?

Een monument

Het hofje van mevrouw van Aerden is een monument. Een monument is een gebouw of bouwwerk dat wordt beschermd om het te bewaren voor de toekomst.

Een gebouw krijgt het label ‘monument’ omdat het bijvoorbeeld:

  • heel oud is
  • heel uniek of bijzonder
  • heel mooi is
  • het ons iets leert over de geschiedenis.
  • Waarom zou het hofje een monument zijn, denk je? Welke van de 4 punten hierboven telt voor jou het meest?

Soorten monumenten

Er zijn verschillende soorten monumenten

  • Rijksmonument
  • Provinciaal monument
  • Gemeentelijk monument

In Nederland zijn er bijna 62.000 rijksmonumenten, 56.000 gemeentelijke monumenten en 830 provinciale monumenten. Het Hofje van Aerden is een rijksmonument.

  • Wat is het verschil tussen een rijksmonument en een gemeentelijk monument, denk je?

    Het hofje van Aerden is een rijksmonument. Dat betekent dat het een monument is dat belangrijk is voor het hele land, niet alleen voor een bepaalde regio. Het hofje leert ons niet alleen iets over de geschiedenis van Leerdam, maar over hoe mensen vroeger omgingen met het zorgen voor kwetsbare groepen in de samenleving en hoe zij leefden in hofjes.

Vaak zie je van buiten al of een gebouw een monument is aan een bordje op de muur. Die geeft aan dat het een beschermde status heeft.

Blue Shield

Sommige monumenten hebben ook een blauw-wit bordje. Dit bordje laat zien welke monumenten belangrijk zijn om te beschermen wanneer er bijvoorbeeld oorlog uitbreekt of een ramp gebeurt.

  • Wie bepaalt eigenlijk wat een monument is of wordt?

    Welke gebouwen bestempeld worden als monument wordt bepaald door de overheid. Voor gemeentelijke monumenten bepalen de burgemeester en wethouders bij een gemeente dit, ze krijgen daarbij advies van experts. Rijksmonumenten worden aangewezen door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in naam van de minister. De RCE is een grote organisatie met experts die alles weten over monumenten in Nederland.

  • Moet een monument altijd oud zijn?

    Veel monumenten zijn al erg oud, maar er komen ook steeds nieuwe monumenten bij. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed is bezig met het aanwijzen van nieuwe monumenten die allemaal na 1965 gebouwd zijn.

  • Kennen jullie nog meer monumenten in jullie gemeente?

    Op deze website kun je alle monumenten vinden. Type bijvoorbeeld eens jullie gemeente of woonplaats in in de zoekbalk.

Monumentenzorg

Schade aan de façade van het Hofje van Aerden

Monumenten zijn geen objecten die je in een museum kunt bewaren. Door ouderdom, gebruik en bijvoorbeeld weersomstandigheden gaat er weleens wat kapot.

Om monumenten te bewaren voor de toekomst moeten ze in stand worden gehouden en soms gerepareerd. Daar zijn mensen voor: restauratoren.

Bekijk hieronder een filmpje van het Klokhuis over restauratie.

Bekijk hier het Klokhuis filmpje!
  • Bespreek samen: Wat doet een restaurator allemaal? Zou het een moeilijk beroep zijn?

    Bij het restaureren van een oud gebouw zijn vaak verschillend restauratoren nodig, die hun eigen specialisme hebben. Bijvoorbeeld iemand die veel weet over:

    • timmerwerk
    • metselwerk
    • glas in lood
    • historische daken
    • hout
    • muurschilderingen
    • stucwerk
  • Wat is er belangrijk bij restauratie van monumenten? Wat doet een restaurator anders dan bijvoorbeeld een bouwvakker?

    Een bouwvakker bouwt vaak nieuwe gebouwen, met moderne materialen. Bij restauratie worden meestal juist oude technieken en gereedschappen gebruikt.

    Bij restauratie is het belangrijk dat je begrijpt hoe het gebouw er vroeger uit heeft gezien, hoe het werd gebouwd en welke materialen er werden gebruikt. Zo kun je het zo goed mogelijk herstellen naar hoe het er vroeger uit heeft gezien. Om restaurator te worden kun je een opleiding volgen.

  • Als jij kon meehelpen aan het behouden van een monument, wat lijkt je dan het leukste werk?