-
Lesdoelen
- Leerlingen weten wat een hofje is en waar het voor diende.
- Leerlingen weten waarom dit hofje in Leerdam te vinden is.
- Leerlingen weten iets over sociale voorzieningen vroeger.
-
Voorbereiding en benodigheden
Het hofje van Aerden
Dit gebouw heet Het Hofje van Mevrouw van Aerden. Of ook wel: het hofje van Aerden. Het is vernoemd naar de vrouw die het hofje heeft laten bouwen.
Een hofje is een verzameling huisjes rondom een binnenplaats of tuin. Een hofje is vaak ommuurd en heeft vaak maar één of twee ingangen. Zo wist je precies wie er binnenkwamen.
Hofjes in Nederland
Hofjes komen al sinds de 13e eeuw voor in Nederland. De huisjes waren bedoeld voor arme mensen, zij mochten er dan gratis wonen. We noemen dit liefdadigheidshofjes.
Zorgen voor de armen
Tegenwoordig kun je als je arm bent (financiële) hulp van de overheid krijgen en zijn er sociale huurwoningen waar je goedkoop kunt wonen. Vroeger was je als je arm was afhankelijk van hulp van je familie, de kerk of rijke mensen. Rijke (vaak gelovige) mensen bouwden de hofjes en lieten de armen er gratis wonen, om zo iets goeds te doen.
Er waren hofjes speciaal voor alleenstaande vrouwen of mannen, maar ook hofjes voor ouderen en gasthuizen voor zieken.
Mevrouw van Aerden
Het hofje in Leerdam wordt het Hofje van Mevrouw van Aerden genoemd, naar de vrouw die het hofje heeft laten bouwen: Maria van Aerden.
Kaart van hofjes in Nederland
Regels en regenten
Mensen mochten vroeger vaak gratis in een hofje wonen. Maar daarvoor moesten ze zich wel aan een aantal regels houden en zich netjes gedragen.
Eén van de regels van het Hofje van Aerden was dat er alleen alleen protestantse vrouwen mochten wonen. Zij moesten zich gedragen zoals het geloof voorschreef. Mannen waren ’s avonds niet welkom in het hofje, op één na: de binnenvader. Hij hield de bewoners in de gaten en sloot ’s avonds om 10 uur de poorten.
Het hofje werd beheerd door regenten (bestuurders van het hofje), die ook uit de familie kwamen. Zij gaven de vrouwen elke maand 6 gulden om van te leven en in de winter turf om hun huisje te verwarmen. Op de geboorte- en sterfdag van Maria kregen de bewoners een fles witte wijn, vlees en een brood.
Het hofje nu
Veel hofjes in Nederland worden nog bewoond. Ook die in Leerdam. Daar mogen nog steeds alleen maar vrouwen wonen. Naast dat de huisjes nog steeds bewoond worden, is het hofje ook een museum en wordt het verhuurd voor evenementen en feesten.
De volgende les gaan jullie naar het hofje!