Een hofje in Leerdam

Lesdoelen
- Leerlingen weten wat een hofje is en waar het voor diende.
- Leerlingen weten waarom dit hofje in Leerdam te vinden is.
- Leerlingen weten iets over sociale voorzieningen vroeger.
Voorbereiding en benodigheden

Heb je deze gevel weleens gezien? Weet je wat voor gebouw dit is?

Dit is niet zomaar een gevel, maar de gevel van het hofje van Mevrouw van Aerden. Achter deze gevel ligt een binnentuin, met daaromheen allerlei huisjes. Een hofje!

Dit gebouw heet Het Hofje van Mevrouw van Aerden. Of ook wel: het hofje van Aerden.

Een hofje is een binnenplaats of tuin, met daaromheen huizen. Hofjes komen al vanaf de 13e eeuw voor in Nederland. In de huisjes woonden vaak arme mensen, bijvoorbeeld ouderen of alleenstaande vrouwen. Rijke, gelovige mensen bouwden de hofjes en lieten de armen er gratis wonen, om zo iets goeds te doen. Vaak moesten de bewoners dan ook bij een bepaald geloof horen.

Mevrouw van Aerden

Het hofje in Leerdam wordt het hofje van mevrouw van Aerden genoemd, naar de rijke vrouw die het hofje heeft laten bouwen.

Biografie

Mevrouw van Aerden werd in 1672 geboren als Maria Ponderus. Ze kwam uit een welgesteld gezin en trouwde met Pieter van Aerden, met wie ze in Den Haag woonde. Samen kregen ze drie kinderen. Na het overlijden van haar man kreeg Maria een grote erfenis, met veel geld maar ook een schilderijencollectie.

Haar kinderen overleden al vroeg, dus bleef Maria alleen over zonder erfgenamen. Ze besloot haar geld te stoppen in een hofje. Ook de schilderijencollectie.

Na haar dood in … werd het hofje gebouwd. Hoewel Maria zelf in Den Haag woonde kwam het hofje in Leerdam. Hier woonde namelijk familie van haar in de buurt.

Regels en regenten

-wie woonden in het hofje?

Eén van de regels van het hofje van mevrouw van Aerden was dat er alleen alleen protestantse vrouwen mochten wonen. Ze woonden in kleine huisjes, met een beneden verdieping met bedstee (zie foto), een kleine bovenverdieping en een keldertje. Er zat geen toilet of badkamer in, daar was een gemeenschappelijke ruimte voor.

-opzichter die de poorten sloot

Ze mochten er gratis wonen, maar moesten zich daarvoor wel aan een aantal regels houden. Er was één man die in het hofje woonde: de binnenvader. Hij hield de bewoners in de gaten en sloot ’s avonds de poorten.

-regenten waren de baas.

Wist je dat... het hofje nog steeds beheerd wordt door regenten, die verre familie zijn van mevrouw Van Aerden?

Zorgen voor de armen

Als je nu arm bent, krijg je vaak (financiële) hulp van de overheid. Of er zijn organisaties en stichtingen die je kunnen helpen. Vroeger werd dit niet door de overheid gedaan, maar werd het zorgen voor mensen die het moeilijk hebben gezien als taak voor rijke mensen of de kerk. Vanuit het geloof, om zo aan liefdadigheid te doen in de hoop op een plekje in de hemel.

Ook nu nog wonen er alleenstaande vrouwen in het hofje in Leerdam.

Zou er nu ook nog behoefte zijn aan hofjes?
-samen wonen, woningdelen, woongemeenschappen

-sociale huur

carrousel

wat vind jij ervan dat er regels waren voor de mensen die in de hofjes woonden?

Ben je nieuwsgierig geworden naar wat zich achter deze gevel bevindt?