“Cultuur verbindt ons als school”

Sinds 2024 is Best Withet (33) cultuurcoördinator op Het Oosterlicht College in Nieuwegein, een middelbare school met een cultuurprofiel. Daarnaast is hij docent beeldende vakken en CKV. Hij vertelt over zijn rol, hoe onze trainingen en begeleiding hem hielpen bij het verder ontwikkelen van cultuuronderwijs en de impact van een groots opgezette cultuurdag.

Van kunstdocent naar cultuurcoördinator

“Toen ik begon, was de rol van cultuurcoördinator nog niet helemaal helder,” vertelt Best. Om daar meer grip op te krijgen, volgde hij de training tot cultuurcoördinator in het voortgezet onderwijs, die we organiseren met het LKCA en andere partners. De training gaf hem niet alleen praktische handvatten, maar ook inzicht in zijn rol. “Ik ontdekte dat die ook adviserend is. Ik kan meedenken over subsidies, de inzet van de CJP-kaart en het cultuurbeleid van de school.”

Cultuur als verbinding in een diverse school

Voor Best draait cultuuronderwijs vooral om verbinding. “Dat was best een uitdaging. Er zijn veel verschillende culturen op school, maar er werd niet altijd goed naar elkaar geluisterd.” Ook de maatschappelijke context speelt mee: polarisatie is voelbaar, ook bij leerlingen. Dat maakt zijn opdracht als cultuurcoördinator helder: het versterken van verbinding. Die visie zie je ook terug in het cultuurbeleid van de school, met als slogan: “Kunst verlicht, cultuur verbindt.”

Modern cultuuronderwijs

De driedaagse training Draagvlak vergroten hielp hem verder. “Ik leerde hoe belangrijk het is om collega’s mee te nemen. Ik hoef het niet alleen te doen; juist het enthousiasmeren van collega’s en draagvlak is essentieel.” Hij richtte een cultuurcommissie op met docenten uit verschillende vakken, zoals Engels en natuurkunde naast de kunstdocenten. Zo ontstaan verbindingen tussen kunst, technologie en andere disciplines. Volgens Best is dat de kern van modern cultuuronderwijs: niet alleen de traditionele kunstvakken, maar juist samenwerken over vakgrenzen heen.

De cultuurdag als praktijkvoorbeeld

Een mooi resultaat van zijn inzet is een groots opgezette cultuurdag, ontstaan vanuit de training tot cultuurcoördinator. “Ik dacht: we gaan het gewoon doen,” zegt hij lachend. “Niet te veel plannen, maar kijken wat er ontstaat. Collega’s kwamen meteen met allerlei ideeën voor workshops.” Leerlingen en docenten werkten samen rond één thema: de Māori-cultuur. Ze leerden de haka, speelden traditionele spellen en maakten graffiti geïnspireerd op Māori-patronen en -symbolen. Het was geen gewone CKV-dag, maar echt vakoverstijgend. Zelfs gym, Engels en geschiedenis maakten er deel van uit. De opzet leent zich er bovendien voor om ieder jaar een andere cultuur centraal te stellen.

‘Veel leuker dan we dachten!’

Volgens Best zit de kracht vooral in de ervaring van leerlingen. “Ze duiken in een onbekende cultuur. Dat maakt het spannend én leerzaam.” Hij zag leerlingen samenwerken, lachen, maar ook geconcentreerd, serieus en vol respect voor de cultuur aan het werk. “Bij het repeteren hoorde ik ze zingen… dat gaf echt kippenvel. Zelfs de stoerste leerlingen deden mee.” Het doel is vooral bewustwording en een open houding. Dat leerlingen nieuwsgierig worden naar andere culturen. Hij hoopt dat ze gaan inzien dat kunst en cultuur meer zijn dan iets maken, en dat hun blik zich verbreedt. Dat de wereld groter is dan hun eigen bubbel. De reactie van leerlingen zegt voor hem genoeg: “Dit was veel leuker dan we dachten.”

Trots

Best kijkt met trots terug. “Ik heb geleerd dat je moet durven proberen en dat fouten maken mag.” Hij benadrukt hoe belangrijk steun van de schoolleiding is om te kunnen experimenteren en ontwikkelen. Tegelijk is hij trots op de leerlingen en hun enthousiasme, én op het team dat achter zijn ideeën stond. Volgens hem werkte zijn eigen bevlogenheid aanstekelijk. “Het zorgde echt voor een teamgevoel. Dat is misschien wel het mooiste resultaat!”

Met Route Cultuureducatie verder bouwen

Best krijgt nu ook ondersteuning via de Route Cultuureducatie van Kunst Centraal, een meerjarig traject dat scholen helpt om cultuuronderwijs te versterken en te verankeren. Samen met adviseur Door Heijne werkt hij stap voor stap aan het cultuurbeleid. De focus ligt daarbij op het beter zichtbaar maken van wat er al gebeurt en de school opnieuw op de kaart zetten als kunst- en cultuurschool. Voor de komende jaren heeft Best namelijk een duidelijke ambitie. “Over twee jaar hoop ik dat cultuur niet meer iets is van een paar docenten, maar van iedereen. Dat collega’s vanzelf denken: hier kunnen we iets met kunst of cultuur.” Ook wil hij dat de school zichtbaarder wordt als cultuurprofielschool. “Het mag meer leven, niet alleen binnen de school maar ook daarbuiten.”

Kunst Centraal ondersteunt cultuureducatie in het voortgezet onderwijs. Lees hier over ons aanbod in het VO. Wil je meer weten over de mogelijkheden voor jouw school neem dan contact op met een van onze adviseurs:

• Door Heijne door.heijne@kunstcentraal.nl
• Fransje Christiaans fransje.christiaans@kunstcentraal.nl
• Haike de Visser haike.de.visser@kunstcentraal.nl