Het touw en knopen - Kunst Centraal

Lesdoelen
- De leerlingen beschrijven en onderzoeken het touw en de knopen en vertellen wat het zou kunnen zijn.
- De kinderen weten dat touw een relatie heeft met water en boten/scheepvaart. En dat knopen bij Montfoort horen.
Benodigdheden
- Het touw en knopen (uit de koffer)
- Kijkwijzer
- Verklaring erfgoedvoorwerpen Montfoort

Pak eerst het touw. Geef het aan elkaar door. Wat is het?
Daarna kun je hetzelfde doen met het blikje knopen.

Hoe voelt het? Is het zacht of ruw?
Waar is het van gemaakt? Is het van plastic? Van haar? Van plantenvezels?
Welke kleur heeft het touw?
Als je goed kijkt zie je dat het touw uit een heleboel dunne touwtjes (strengen) bestaat. Kan iedereen dat zien?

Kunnen jullie ook zien dat die dunne strengen ook weer uit nog dunnere draadjes bestaan? Dit soort touw wordt van een plant gemaakt, namelijk van hennep of vlas. De vezels zijn namelijk heel sterk. De plant wordt gedroogd, gekamd en de strengen worden vervolgens in elkaar gedraaid. Dat is veel werk. Nu is er ook touw van allerlei andere materialen maar vroeger was er vooral touw dat van planten werd gemaakt. Een belangrijke uitvinding.
En het blikje knopen? Wat kun je daarmee?

Knopen worden gebruikt om iets aan elkaar vast te kunnen maken, maar dan vooral bij kleding. Dan kun je een stuk stof vastmaken aan een ander stuk stof, zoals bij een blouse of de knoop van je broek. Je broek of blouse kan dan open of dicht door de knoop.

Wist je dat Montfoorters bekend staan als knopendraaiers. Met carnaval heet Montfoort Knopengein, we hebben een Knopenbad om in te zwemmen, in de Knopentuin worden groenten gekweekt, bij de bakker koop je heerlijke Knopenkoeken en het museum heet De Knoperij. Vroeger waren er tal van knopenfabriekjes in Montfoort.

Waar zie je allemaal touw op de foto?
Waar wordt dat touw voor gebruikt? Wat hebben touw en knopen met elkaar te maken?

Net als de knopen kun je met touw iets vastmaken. Je kunt twee dingen aan elkaar knopen, je kunt van een touw een lange slinger maken om iets aan te hangen of kun je iets ergens aan vastmaken, bijvoorbeeld een boot aan een paal op de kant.

Waar water is, is altijd touw nodig. Bij water horen bootjes en boten hebben altijd touw nodig om aan te leggen, om zeilen te hijsen en vast te zetten, om een stootboei aan de boot te hangen of om het anker uit te kunnen gooien.
Touw en de omgeving van de kinderen

Van oudsher werd er touw gedraaid in Montfoort, waarvoor lijnbanen waren. Dat was in de tijd dat er veel schepen nodig waren voor de handel en daardoor was touw een belangrijp product. Rond montfoort groeide de plant hennep die daarvoor nodig was.

Leg samen het touw uit op de vloer van de klas. Wist je dat je met een touw kan meten?

Wat denk jij dat waar is?

Is het touw langer dan de koffer?
Het touw is dikker dan een potlood. Maar dunner dan een stoelpoot.
Het touw is net zo lang als de directeur van de school?
Hoe kan je er achter komen hoe lang het touw is?

Meet de lengte van het touw op met het meetlint dat ook in de koffer zit.

Kan je nog iets anders doen met een touw dan iets meten?

Bijvoorbeeld touwtrekken, iets vastbinden, spelletjes en…

Ik heb een touw om vast te binden, alles wat ik mooi kan vinden, alles waar ik veel van hou, bind ik vast aan mijn slingertouw!

Ienne Biemans