Geknipt voor de kunst

Van papier naar kunst

75 minuten

  • Lesdoel
    • Leerlingen maken kennis met knipkunst
    • Leerlingen oefenen met het knippen door middel van interessante opdrachten van Craftsklas. Hierdoor zijn leerlingen goed voorbereid op de gastles van kunstenaar Eline Janssens
  • Praktische informatie voor de leerkracht

    Voorbereiding 

    • Lees het lesmateriaal en de knipoefeningen vooraf door.
    • Print de knipoefeningen (linkjes hieronder) van Craftsklas uit op A3 formaat 1 per tafelgroepje
    • Je kan de knipoefeningen los van elkaar doen
    • Voor knipoefening 1 heb je nog 3 werkbladen nodig. Linkjes hieronder.

    Benodigdheden

Niet alleen door het denken, maar juist ook door het maken vormen onze hersenen zich. Het zelf maken geeft letterlijk grip op de wereld om ons heen.
Craftsklas

In deze les gaan jullie je voorbereiden op de knipkunstles van kunstenaar Eline Janssens. Haar werk is vaak in de openbare ruimte te zien. Ze laat zich onder andere inspireren door knipkunst.

Over het Chinese behang in Landhuis Oud Amelisweerd heeft ze eens opgemerkt;

Als je goed naar het behang met de jachtpartij kijkt, lijkt het net of alles heel even stilstaat maar in de startblokken om te gaan bewegen. Dat is heel knap, je ziet niet alleen een verhaal (over de jacht) maar wordt bijna vanzelf nieuwsgierig naar de volgende scene.

Bekijk hier in de slides het werk van Eline Janssens. Klik op de slide voor een grote foto.

  • Wat valt je op aan het werk van Eline Janssens?

    Voorbeelden van antwoorden

    • Al het werk is buiten en te zien voor iedereen. Je hoeft niet naar een museum.
    • Je ziet veel dieren. Noem er een aantal.
    • Kleurrijk
    • Je kan goed silhouetten zien
  • Welk werk vind je mooi en waarom?
  • Is er iets wat je niet mooi of gek vindt. Leg uit waarom.
Tijdens de workshop mag je de kunstenaar alles vragen over haar werk.

Papier als kunst

In de vorige les hebben jullie geleerd dat mensen prachtig behang lieten maken om hun huizen te versieren. Hier ontstond al het gebruiken van papier als kunstvorm. Maar papier werd niet alleen gebruikt om op te schrijven of tekenen. In China ontstond ook het gebruik om papier te knippen of te snijden. Uit één of meerdere lagen papier werden figuren gesneden, als decoratie of om iets te communiceren. Er werd bijvoorbeeld geloofd dat de figuren geluk konden brengen of boze geesten buiten konden houden.

Bekijk de foto hieronder. (Tip, klik op de foto voor een grote versie)

 

  • Herkennen jullie wat er wordt afgebeeld op het eerste papierkunstwerk?
  • Wat vind je van het kunstwerk?

Knipkunst in Nederland

In de 17e eeuw werd papierknipkunst in Nederland populair. Het werd vooral door rijke of adellijke vrouwen gedaan. Papier was toen namelijk nog erg duur en handwerk werd gezien als een gepaste hobby voor vrouwen.

Eén van de bekendste papierkunstenaars uit die tijd was Joanna Koerten. Ze verkocht haar werk aan belangrijke klanten en verdiende vaak zelfs meer dan Rembrandt! Hieronder zie je een werk van haar. Klik op de foto om een grote variant te bekijken.

  • Wat vind je van dit papierkunstwerk?
  • Begrip: Levend erfgoed

    Papierknippen of -snijden is dus al een hele oude traditie. Maar wist je dat het nog steeds wordt gedaan?

    Kunstenaars en verenigingen geven de kennis van het papierknippen door en houden het levend voor volgende generaties. Daarom noemen we papierknipkunst ook wel immaterieel of levend erfgoed.

Inspriatie

In dit filmpje vertelt een Chinese knipkunstenaar over de Chinese knipkunst. Ook zie je een Illustrator die het knippen verwerkt in haar illustraties. Bekijk het filmpje in ieder geval tot minuut 3:50

Het filmpje is gemaakt door Craftsklas. Zij hebben ook de knipoefeningen gemaakt die je later in de les zult doen.

  • Waarom werd er vroeger in China gebruik gemaakt van papier knipkunstwerken?

    Veel mensen konden niet lezen en schrijven. De symbolen en afbeeldingen die men in de knipkunstwerken kon zien begrepen veel mensen wel. Zo kon er worden gecommuniceerd zonder lezen praten of schrijven.

  • Waarom zijn veel Chinese versieringen gemaakt in de kleur rood?

    De kleur rood staat in de Chinese cultuur voor geluk. Daarom wordt het vaak in versieringen voor feesten gebruikt.

  • Wat heb je in het filmpje gezien wat je nog niet wist?
Eline Janssens aan het knippen

Aan de slag!

Op de zolder van Landgoed Oud Amelisweerd gaan jullie onder leiding van kunstenaar Eline Janssens aan de slag met een knipkunstwerk. Zij heeft aangegeven dat het handig is als jullie vast oefenen met knippen. Dan gaat het straks gemakkelijker.

De oefeningen die jullie gaan doen zijn net als het filmpje gemaakt door Craftsklas. ZIj maken allerlei lessen over ambachten zoals mandenvlechten, breien, borduren, knipkunst en Arabische kalligrafie.

Knip oefening 1

Hieronder zie je de eerste knipoefening die je met de klas kunt doen. Het is een basisoefening. Je kan de 3 oefeningen op verschillende momenten doen.
Volg de stappen op de afbeelding.

Knipoefening 2

Dit is de tweede knipoefening van Craftsklas die je kunt doen, iets uitdagender dan de eerste.

Hang jullie knipoefeningen op in de klas!

Knipoefening 3

De laatste en meest uitdagende knipoefening. Lukt het jullie al beter om te knippen?

  • Hoe vond je het om de oefeningen te doen?
  • Wat zou je Eline Janssens nog willen vragen tijdens de workshop?
  • Nog meer evaluatie vragen.